• 28 Nov, 2022 17:43

Paramparagat Krishi Vikas Yojana (PKVY): शेतकऱ्यांना मदत करणारी योजना

Paramparagat Krishi Vikas Yojana (PKVY)

(PKVY): पारंपारिक शेतीच्या तुलनेत सेंद्रिय शेती आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. सेंद्रिय शेतीत कमी कीटकनाशकांचा वापर होतो. याशिवाय सेंद्रिय शेतीमुळे भूगर्भातील आणि भूपृष्ठावरील पाण्यातील नायट्रेट्सची गळतीही कमी होते. हे लक्षात घेऊन सरकार शेतकऱ्यांना सेंद्रिय शेती करण्यासाठी प्रोत्साहन देत आहे. ज्यासाठी शासनाने परंपरागत कृषी विकास योजना सुरू केली आहे. या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी अर्ज कसा करावा जाणून घ्या.

Paramparagat Krishi Vikas Yojana: शासनाकडून परंपरागत कृषी विकास योजना सुरू करण्यात आली आहे (Paramparagat Krishi Vikas Yojana Under Which Ministry). या योजनेद्वारे शेतकऱ्यांना सेंद्रिय शेती करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले जाते. यासाठी शासनाकडून आर्थिक मदत दिली जाते. या योजनेच्या माध्यमातून पारंपरिक ज्ञान आणि आधुनिक विज्ञानाच्या माध्यमातून सेंद्रिय शेतीचे शाश्वत मॉडेल विकसित केले जाणार आहे. परंपरागत कृषी विकास योजना 2022 चा मुख्य उद्देश जमिनीची सुपीकता वाढवणे आहे. या योजनेद्वारे क्लस्टर बिल्डिंग, क्षमता वाढ, प्रोत्साहन, मूल्यवर्धन आणि विपणन यासाठी आर्थिक सहाय्य दिले जाते. रासायनिक मुक्त सेंद्रिय शेतीला क्लस्टर पद्धतीने चालना देण्यासाठी ही योजना 2015-16 मध्ये (Paramparagat Krishi Vikas Yojana Launch Date)सुरू करण्यात आली होती.

परंपरागत कृषी विकास योजनेअंतर्गत आर्थिक सहाय्य

या योजनेद्वारे क्लस्टर बिल्डिंग, क्षमता वाढवणे, इतर उपक्रमांसाठी प्रोत्साहन, मूल्यवर्धन आणि विपणन यासाठी ₹ 50000 प्रति हेक्टर आर्थिक सहाय्य 3 वर्षांसाठी दिले जाते. यापैकी ₹ 31000 प्रति हेक्टर 3 वर्षांसाठी सेंद्रिय खते, कीटकनाशके, बियाणे इत्यादी सेंद्रिय पदार्थांच्या खरेदीसाठी दिले जातात. याशिवाय वॅल्यू अॅडिशन  आणि मार्केटिंगसाठी ₹8800 प्रति हेक्टर 3 वर्षांसाठी प्रदान केले जातात. परंपरागत कृषी विकास योजना 2022 द्वारे गेल्या 4 वर्षात 1197 कोटी रुपये खर्च करण्यात आले आहेत. परंपरागत कृषी विकास योजनेद्वारे क्लस्टर निर्मिती आणि क्षमता वाढीसाठी 3 वर्षांसाठी प्रति हेक्टर ₹ 3000 ची आर्थिक मदत देखील दिली जाते. एक्सपोजर भेटी आणि फील्ड कर्मचार्‍यांचे प्रशिक्षण समाविष्ट आहे. ही रक्कम थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे शेतकऱ्यांच्या खात्यात वितरीत केली जाते.

परंपरागत कृषी विकास योजनेचे उद्दिष्ट

शेतकऱ्यांना सेंद्रिय शेती करण्यास प्रोत्साहित करणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे. या योजनेंतर्गत शेतकऱ्यांना सेंद्रिय शेती करण्यासाठी आर्थिक मदत केली जाणार आहे. मातीची गुणवत्ता वाढवण्यासाठीही ही योजना फायदेशीर ठरेल. याशिवाय, परंपरागत कृषी विकास योजना 2022 च्या माध्यमातून सेंद्रिय शेतीमध्ये कमी कीटकनाशकांचा वापर केल्यामुळे रसायनमुक्त आणि पौष्टिक अन्नाची निर्मिती केली जाईल. परंपरागत कृषी विकास योजना देशातील नागरिकांचे आरोग्य सुधारण्यासाठीही उपयुक्त ठरेल. क्लस्टर पद्धतीने सेंद्रिय शेतीला चालना देण्याच्या उद्देशाने ही योजना सुरू करण्यात आली आहे.

परंपरागत कृषी विकास योजनेचे लाभ

भारत सरकारने परंपरागत कृषी विकास योजना सुरू केली आहे. मृदा आरोग्य योजनेंतर्गत ही योजना सुरू करण्यात आली आहे. या योजनेद्वारे शेतकऱ्यांना सेंद्रिय शेती करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले जाते. शेतकऱ्यांना सेंद्रिय शेतीसाठी प्रोत्साहन देण्यासाठी त्यांना आर्थिक मदत केली जाते. ही योजना पारंपरिक ज्ञान आणि आधुनिक विकासाद्वारे शेतीचे शाश्वत मॉडेल विकसित करण्यास मदत करेल. या योजनेच्या माध्यमातून जमिनीच्या सुपीकतेलाही चालना मिळणार आहे. परंपरागत कृषी विकास योजना 2022 द्वारे, क्लस्टर बिल्डिंग, क्षमता वाढ, निविष्ठांसाठी प्रोत्साहन, मूल्यवर्धन आणि वितरण यासाठी आर्थिक सहाय्य प्रदान केले जाईल. रासायनिक मुक्त सेंद्रिय शेतीला क्लस्टर पद्धतीने प्रोत्साहन देण्यासाठी ही योजना 2015-16 मध्ये सुरू करण्यात आली आहे. परंपरागत कृषी विकास योजनेअंतर्गत, सरकार सेंद्रिय शेतीसाठी 3 वर्षांसाठी प्रति हेक्टर ₹ 50,000 ची आर्थिक मदत करेल. या रकमेतून ₹ 31,000 प्रति हेक्टर सेंद्रिय खते, कीटकनाशके, बियाणे इत्यादींसाठी दिले जातील. मूल्यवर्धन आणि वितरणासाठी ₹8,800 प्रदान केले जातील. याशिवाय क्लस्टर बांधकाम आणि क्षमता वाढीसाठी प्रति हेक्टर ₹ 3,000 दिले जातील. एक्सपोजर भेटी आणि फील्ड कर्मचार्‍यांचे प्रशिक्षण समाविष्ट आहे. या योजनेअंतर्गत गेल्या 4 वर्षात 1197 कोटी रुपये खर्च करण्यात आले आहेत. या योजनेतील लाभाची रक्कम थेट लाभ हस्तांतरणाद्वारे थेट शेतकऱ्यांच्या खात्यात वितरीत केली जाते.

परंपरागत कृषी विकास योजनेची पात्रता (PKVY)

  • अर्जदार हा भारताचा कायमचा रहिवासी असणे आवश्यक आहे.
  • या योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यासाठी अर्जदार हा शेतकरी असावा.
  • अर्जदाराचे वय 18 वर्षांपेक्षा जास्त असावे.

परंपरागत कृषी विकास योजनेअंतर्गत अर्ज करण्यासाठी महत्त्वाची कागदपत्रे

  • आधार कार्ड
  • ॲड्रेस प्रूफ 
  • उत्पन्न प्रमाणपत्र
  • वय प्रमाणपत्र
  • रेशन कार्ड 
  • मोबाईल नंबर
  • पासपोर्ट साइज फोटो 

परंपरागत कृषी विकास योजनेअंतर्गत अर्ज करण्याची प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला परंपरागत कृषी विकास योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटवर जावे लागेल.
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • होम पेज वरील   Apply Now या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • यानंतर अर्ज तुमच्यासमोर उघडेल.
  • तुम्हाला अर्जामध्ये विचारलेली सर्व महत्वाची माहिती जसे की तुमचे नाव, मोबाईल नंबर, ईमेल आयडी इ.फीलअप  करणे आवश्यक आहे.
  • त्यानंतरतुम्हाला सर्व महत्त्वाची कागदपत्रे अपलोड करावी लागतील.
  • आता तुम्हाला सबमिट पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • अशा प्रकारे तुम्ही परंपरेगत कृषी विकास योजनेअंतर्गत अर्ज करू शकाल, अधिक माहितीसाठी येथे क्लिक करा 

PKVY पोर्टलवर लॉग इन करण्याची प्रक्रिया

  • सर्वप्रथम तुम्हाला परंपरागत कृषी विकास योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी लागेल.
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.त्यानंतर तुम्हाला लॉगिन पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • आता तुमच्या समोर डायलॉग बॉक्स भरलेला असेल.
  • या डायलॉग बॉक्समध्ये तुम्हाला तुमचे युजरनेम, पासवर्ड आणि कॅप्चा कोड टाकावा लागेल.त्यानंतर तुम्हाला लॉगिन पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.
  • अशा प्रकारे तुम्ही पोर्टलवर लॉगिन करू शकाल.
  • संपर्क तपशील पाहण्यासाठी प्रक्रियासर्वप्रथम तुम्हाला परंपरागत कृषी विकास योजनेच्या अधिकृत वेबसाइटवर जावे लागेल.
  • आता तुमच्या समोर होम पेज ओपन होईल.
  • होम पेजवर तुम्हाला Contact Us या पर्यायावर क्लिक करावे लागेल.