म्युच्युअल फंडात पैशांची गुंतवणूक करण्यासाठी एसआयपी हा एक अतिशय सोपा आणि शिस्तीचा मार्ग मानला जातो. पण काही वेळा अचानक नोकरी जाणे, पगार वेळेवर न मिळणे किंवा घरात वैद्यकीय अडचण येण्यामुळे दरमहा ठराविक रक्कम बाजूला काढणे कठीण होऊन बसते. अशा वेळी जर एसआयपीचे हप्ते थकले तर काय होईल, आपल्या जमा पैशांचे काय होणार, असे अनेक प्रश्न गुंतवणूकदारांच्या मनात निर्माण होतात.
म्युच्युअल फंड हे गुंतवणुकीचे अत्यंत लवचिक साधन आहे. त्यामुळे एखादा हप्ता चुकला म्हणून घाबरून जाण्याची अजिबात गरज नाही. मात्र, या प्रक्रियेत बँक आणि फंड हाऊसचे नियम काय सांगतात, हे माहिती असणे गरजेचे आहे.
Table of contents [Show]
सलग 3 महिने हप्ते न भरल्यास काय होते?
जर तुम्ही तुमच्या खात्यातून पैसे जाणे तात्पुरते थांबवले किंवा खात्यात शिल्लक ठेवली नाही, तर त्याचे खालीलप्रमाणे परिणाम होतात:
फंड हाऊसकडून कोणतीही कारवाई नाही: म्युच्युअल फंड कंपन्या हप्ता न भरल्याबद्दल कोणताही दंड किंवा शुल्क आकारत नाहीत.
बँकेचा दंड: तुमची एसआयपी बँकेच्या ऑटो-डेबिट सिस्टीमशी जोडलेली असते. जर ठरलेल्या तारखेला तुमच्या खात्यात पुरेशी रक्कम नसेल, तर बँक व्यवहार अयशस्वी झाल्याबद्दल दरमहा मोठा दंड (बाउन्स चार्जेस) वसूल करते.
एसआयपी ऑटोमॅटिक बंद होणार: जर तुम्ही सलग 3 महिने एसआयपीचा एकही हप्ता भरला नाही, तर फंड हाऊस तुमची एसआयपी कायमची बंद करते.
या दंडापासून वाचण्यासाठी, पुढील हप्त्याच्या किमान 30 दिवस आधी तुम्ही तुमच्या फंड हाऊसला 'स्टॉप एसआयपी' किंवा 'पॉज एसआयपी' चा ऑनलाईन अर्ज पाठवू शकता.
गुंतवणूक थांबवण्याची 5 मुख्य कारणे
लोक आपला सुरू असलेला गुंतवणुकीचा प्रवास मध्येच का थांबवतात, यामागे काही वैयक्तिक आणि तांत्रिक कारणे असतात:
ऐनवेळची आर्थिक अडचण: घरात अचानक आलेले मोठे संकट किंवा बिझनेसमध्ये झालेले नुकसान यामुळे लोक गुंतवणूक थांबवणे पसंत करतात.
बाजारपेठेतील मोठी पडझड: जेव्हा शेअर बाजार सलग खाली जात असतो, तेव्हा नुकसान होईल या भीतीने अनेक जण तात्पुरते पैसे देणे बंद करतात.
ध्येय बदलणे: लग्न होणे किंवा मुलांचा जन्म झाल्यानंतर कौटुंबिक खर्च वाढतात, ज्यामुळे गुंतवणुकीचे बजेट कोलमडते.
मोठ्या रकमेची गरज: मुलांचे उच्च शिक्षण किंवा घर खरेदी करण्यासाठी अचानक मोठी रक्कम लागल्यास चालू गुंतवणूक थांबवावी लागते.
फंडाची खराब कामगिरी: तुम्ही निवडलेला म्युच्युअल फंड जर दीर्घकाळापासून चांगला परतावा देत नसेल, तर लोक तिथली एसआयपी बंद करून दुसऱ्या चांगल्या फंडात पैसे लावतात.
जमा असलेल्या जुन्या पैशांचे काय होते?
हा सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा आहे. एसआयपी थांबवणे (SIP Stop) म्हणजे तुमचे जुने पैसे बुडणे किंवा ते बँक खात्यात परत येणे नव्हे.
समजा, तुम्ही 2016 ते 2018 या 24 महिन्यांत दरमहा 8,000 रुपये प्रमाणे एकूण 1,92,000 रुपयांची गुंतवणूक केली आहे. या काळात तुम्हाला फंडाचे एकूण 7,850 युनिट्स मिळाले होते. आता जर तुम्ही एसआयपी बंद केली, तरीही हे सर्व युनिट्स त्या फंडात तसेच सुरक्षित राहतील. बाजाराच्या चढ-उतारानुसार या जुन्या पैशांचे मूल्य वाढत किंवा घटत राहील. तुम्ही जोपर्यंत स्वतःहून हे युनिट्स विकून पैसे काढण्याचा (रिडेम्प्शन) अर्ज करत नाही, तोपर्यंत हे पैसे तिथेच राहतील.
मात्र, एसआयपी मध्येच थांबवल्यामुळे तुम्हाला चक्रवाढ व्याजाचा (कंपाउंडिंग) मिळणारा मोठा फायदा थांबतो आणि तुमचे आर्थिक ध्येय पूर्ण होण्यास उशीर होऊ शकतो.
हप्ता चुकणार नाही यासाठी 5 सोप्या टिप्स
तुमची गुंतवणूक अखंड सुरू राहण्यासाठी तुम्ही खालील गोष्टी करू शकता:
- तुमच्या बँक खात्याला ऑटो-डेबिटचा पर्याय देऊन ठेवा, जेणेकरून पगाराच्या दिवशीच पैसे कापले जातील.
- जर पैशांची चणचण असेल, तर मोठी एसआयपी बंद करण्याऐवजी तिचा महिना हप्ता कमी करून घ्या.
- पगार ज्या तारखेला जमा होतो, त्याच्या दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या दिवशीची एसआयपी तारीख निवडा.
- तात्पुरती अडचण असल्यास एसआयपी रद्द न करता 1 ते 6 महिन्यांसाठी 'पॉज' (Pause) पर्यायाचा वापर करा. मुदत संपताच ही गुंतवणूक पुन्हा आपोआप सुरू होते.
- भविष्यात कधीही तुमचे उत्पन्न वाढल्यास, तुम्ही याच जुन्या फंडात पुन्हा नवीन एसआयपी सहज सुरू करू शकता.
