दीर्घकालीन संपत्ती निर्मितीसाठी म्युच्युअल फंडमधील 'सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन' (SIP) हा एक उत्तम मार्ग मानला जातो. मात्र, नोव्हेंबर 2025 मध्ये भारतात सुमारे 43.18 लाख गुंतवणूकदारांनी आपली एसआयपी बंद केली किंवा मुदत संपल्यानंतर ती थांबवली.
अनेकदा बाजारातील अस्थिरता किंवा पैशांची निकड यामुळे गुंतवणूकदार मधेच माघार घेतात. पण एसआयपी बंद केल्यावर नक्की काय घडते, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
Table of contents [Show]
एसआयपी थांबवली तर आधीच्या गुंतवणुकीचे काय होते?
गुंतवणूकदारांमध्ये मोठा गैरसमज असतो की एसआयपी बंद केली की खाते बंद होते. पण तसे नाही.
गुंतवणूक कायम राहते: तुम्ही एसआयपी थांबवली तरी तुमचे आतापर्यंत जमा झालेले युनिट्स फंड हाऊसकडेच राहतात.
बाजारानुसार वाढ: त्या पैशांवर बाजाराच्या चढ-उतारानुसार नफा किंवा तोटा मिळतच राहतो.
रक्कम काढणे: जोपर्यंत तुम्ही स्वतःहून 'रिडेम्प्शन' (पैसे काढणे) साठी अर्ज करत नाही, तोपर्यंत तुमचे पैसे तुमच्या बँक खात्यात येत नाहीत.
गुंतवणूकदार एसआयपी का थांबवतात?
आर्थिक आणीबाणी: अचानक पैशांची गरज पडल्यामुळे हप्ते भरणे कठीण होते.
बाजारातील घसरण: शेअर बाजार खाली गेल्यावर भीतीपोटी अनेकजण गुंतवणूक थांबवतात.
फंडाची खराब कामगिरी: गुंतवणूक केलेला फंड सातत्याने कमी परतावा देत असल्यास गुंतवणूकदार बाहेर पडतात.
ध्येय पूर्ण होणे: घर घेणे किंवा शिक्षणासाठी ठराविक रक्कम जमा झाल्यावर एसआयपी बंद केली जाते.
निधीची कमतरता: उत्पन्न कमी झाल्यामुळे किंवा इतर खर्च वाढल्यामुळे हप्ते भरणे थांबवले जाते.
मधेच एसआयपी बंद करण्याचे तोटे
चक्रवाढ व्याजाचे नुकसान: एसआयपी मधेच थांबवल्याने 'पावर ऑफ कंपाउंडिंग'चा फायदा मिळणे बंद होते, ज्यामुळे तुमचे दीर्घकालीन आर्थिक ध्येय लांबणीवर पडते.
शिस्तीचा अभाव: नियमित गुंतवणुकीची सवय मोडल्याने भविष्यात पुन्हा गुंतवणूक सुरू करणे कठीण जाते.
रुपी कॉस्ट एव्हरेजिंग: बाजार स्वस्त असताना मिळणारे जास्त युनिट्स घेण्याची संधी तुम्ही गमावता.
काही महत्त्वाच्या टिप्स:
दंड: एसआयपी थांबवण्यासाठी म्युच्युअल फंड हाऊस कोणताही दंड आकारत नाही. मात्र, सलग ३ महिने हप्ता न भरल्यास तुमची एसआयपी आपोआप रद्द होते. तसेच बँक 'ऑटो-डेबिट' फेल झाल्याबद्दल चार्जेस लावू शकते.
पुन्हा सुरुवात: तुम्ही बंद केलेली एसआयपी कधीही पुन्हा सुरू करू शकता. यासाठी नवीन अर्ज किंवा ऑनलाइन प्रक्रिया पूर्ण करावी लागते.
पर्याय: एसआयपी कायमची बंद करण्याऐवजी काही महिने 'पॉज' (Pause) करण्याचा पर्याय निवडा, जेणेकरून तुमची गुंतवणूक खंडित होणार नाही.
