• 07 Dec, 2022 09:39

शेअर मार्केटमधील PE Ratio म्हणजे काय? तो कसा काढला जातो

share market

ज्याप्रमाणे शेअर मार्केटमध्ये योग्य कमाईसाठी त्यातील गोष्टी माहिती असणे आवश्यक असते. त्याचप्रमाणे शेअर मार्केटमध्ये स्टॉक खरेदी करण्यापूर्वी P/E रेशोची माहिती असणे आवश्यक आहे. कारण प्रत्येक मोठा गुंतवणूकदार PE रेशोला चांगला स्टॉक ओळखण्यासाठीचे सूत्र मानतो.

चांगला गुंतवणूकदार PE रेशो न बघता कोणत्याही कंपनीत कधीही गुंतवणूक करत नाही. कारण PE रेशो हा गुंतवणुकीतील अतिशय महत्त्वाचे आर्थिक गुणोत्तर आहे. आज आपण शेअर मार्केटमध्ये PE रेशो म्हणजे काय? आणि तो कसा काढला जातो याबदद्ल जाणून घेणार आहोत.

PE रेशो म्हणजे 'किंमत ते कमाईचे प्रमाण' हे एक आर्थिक गुणोत्तर आहे जे सांगते की, कंपनीमध्ये 1 रुपया मिळविण्यासाठी तुम्हाला किती किंमत मोजावी लागेल. हे प्रमाण पाहून तुम्ही एकाच क्षेत्रातील दोन कंपन्यांपैकी कोणत्या कंपनीत पैसे गुंतवावेत याचा अभ्यास करू शकता. शेअरचा P/E रेशो त्या कंपनीच्या शेअरची किंमत आणि EPS चा रेशो दर्शविते. याचा अर्थ कंपनीच्या शेअरची किंमत शेअर बाजारात तिची प्रति शेअर कमाई किती पटीने व्यवहार करत आहे हे दर्शवते. तसेच, या किंमतीपासून ते कमाईच्या रेशोपर्यंत तुम्ही हे देखील जाणून घेऊ शकता की, कोणत्या दोन कंपन्यांचा स्टॉक स्वस्त आणि अधिक आहे.

उदाहरणार्थ. 
जर, एखाद्या कंपनीचे प्रति गुणोत्तर 10 असेल तर, याचा अर्थ असा आहे की, त्या कंपनीकडून 1 रुपया मिळविण्यासाठी तुम्हाला 10 रुपये द्यावे लागतील. म्हणजेच जर तुम्ही संपूर्णपणे एखादी कंपनी विकत घेतली तर, आज तुम्ही त्या कंपनीच्या मालकाला 10 रुपये देत आहात. जेणेकरून दरवर्षी तुम्हाला त्या कंपनीकडून 1 रुपया मिळेल. समजा एखाद्या XYZ कंपनीचा EPS म्हणजे प्रति शेअर कमाई 20 रुपये आहे, याचा अर्थ कंपनीला तिच्या प्रत्येक शेअरवर दरवर्षी 20 रुपये मिळतात आणि त्याच कंपनीच्या शेअरची किंमत आता 100 रुपये आहे, म्हणजे EPS च्या 5 पट, तर तुम्ही म्हणू शकता की, त्या कंपनीचा PE गुणोत्तर 5 आहे.

P/E रेशो महत्वाचा का आहे?

कंपनीच्या स्टॉकचे विश्लेषण करताना P/E रेशो हा एक महत्त्वाचा आर्थिक रेशो आहे. कारण याच्या मदतीने तुम्हाला त्याच उद्योगात कोणते स्टॉक महाग आहेत आणि कोणते स्वस्त आहेत याची कल्पना येण्यास मदत होते. जेव्हा तुम्ही दोन कंपन्यांचे विश्लेषण करता आणि दोन्ही कंपन्या इतर सर्व पॅरामीटर्समध्ये समान असतात, तेव्हा तुम्ही त्या दोघांचे P/E प्रमाण पाहून सांगू शकता की, कोणती कंपनी तुम्हाला त्यामध्ये गुंतवणूक करून अधिक पैसे देईल. त्यामुळे कोणताही स्टॉक खरेदी करण्यापूर्वी तुम्हाला P/E रेशोबद्दल माहिती असणे आवश्यक आहे.

P/E रेशो किती असावा?

चांगला PE रेशो 20 च्या आसपास असावा जो खूप स्वस्त किंवा खूप महाग नाही. परंतु प्रत्येकवेळी असे नसते. कारण, हाय ग्रोथ कंपन्यांचे शेअर्स नेहमी हाय P/E वर ट्रेड करतात, त्यामुळे केवळ कमी P/E असावा असा विचार करून कधीच शेअर्स खरेदी करू नये.

P/E रेशोचे नेमके काम काय?

P/E रेशोचे खरे काम हे स्टॉकचे योग्य मूल्यांकन करणे आहे. हे वित्तीय गुणोत्तरातील एक अतिशय महत्त्वाचे गुणोत्तर आहे. जे मूलभूत विश्लेषण करताना आणि कंपनीच्या मूल्यांकनाची गणना करताना मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते.

P/E रेशो कसे मोजले जाते?

P/E  रेशो मोजण्यासाठी कंपनीच्या वर्तमान शेअरच्या किंमतीला तिच्या EPS प्रति शेअर कमाईद्वारे विभागले जाते. जर एखाद्या कंपनीच्या शेअरची किंमत 100 रुपये असेल आणि EPS रुपये 2 असेल तर, त्या कंपनीचा PE गुणोत्तर हा 100 / 2 = 50 इतका असेल. P/E  रेशो हे कंपनीच्या किंमती आणि कमाईच्या रेशोशिवाय दुसरे काहीही नाही.